Ở cữ kiêng những gì để nhanh hồi phục? Cẩm nang khoa học cho mẹ bỉm

Sau sinh là giai đoạn cơ thể mẹ còn rất yếu và cần thời gian để hồi phục. Tuy nhiên, giữa vô vàn lời khuyên truyền miệng, không ít mẹ bỉm cảm thấy hoang mang không biết ở cữ kiêng những gì là đúng và khoa học. Kiêng quá nhiều có thể gây thiếu chất, nhưng kiêng sai cách lại dễ ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài. Cùng Home Care tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.

Ở cữ là gì? Vì sao cần kiêng cữ sau sinh?

Theo quan niệm dân gian, ở cữ là khoảng thời gian mẹ nghỉ ngơi sau quá trình mang thai và sinh nở, thường kéo dài khoảng 3 tháng 10 ngày (100 ngày). Tuy nhiên, dưới góc độ y học hiện đại, giai đoạn này được gọi là thời kỳ hậu sản và thường kéo dài khoảng 6 tuần (42 ngày). Đây là lúc cơ thể người mẹ có nhiều thay đổi quan trọng như tử cung dần co hồi, nội tiết tố biến động và hệ miễn dịch còn suy yếu, vì vậy chăm sóc đúng cách là vô cùng quan trọng. 

Vậy vì sao mẹ cần kiêng cữ sau sinh?

Thực tế, kiêng cữ không chỉ là thói quen truyền thống mà còn là cách giúp cơ thể mẹ thích nghi và phục hồi tốt hơn sau sinh. Khi áp dụng chế độ kiêng cữ hợp lý, mẹ có thể: 

• Hạn chế nguy cơ mắc các bệnh hậu sản.
• Tăng tốc độ hồi phục thể lực.
• Ổn định tâm lý và tinh thần sau sinh.
• Đảm bảo chất lượng và số lượng sữa cho bé.

Hiểu đúng và thực hiện kiêng cữ khoa học sẽ giúp mẹ vừa bảo vệ sức khỏe, vừa tạo nền tảng tốt cho quá trình chăm sóc em bé trong những tháng đầu đời. 

Phụ nữ sau sinh kiêng ăn gì để đảm bảo an toàn cho sức khỏe?

Dinh dưỡng là yếu tố hàng đầu quyết định tốc độ hồi phục của mẹ và sự phát triển của bé. Vậy mẹ sau sinh cần kiêng ăn gì trong thực đơn hàng ngày?

Nhóm thực phẩm gây mất sữa hoặc thay đổi mùi vị sữa

Mẹ nên tránh các thực phẩm như lá lốt, măng chua và các loại gia vị quá nồng như tỏi, hành. Những thực phẩm này có thể làm giảm lượng sữa hoặc khiến sữa có mùi lạ, khiến bé chán bú.

Nhóm thực phẩm sống, lạnh và không đảm bảo vệ sinh

Hệ tiêu hóa của phụ nữ sau sinh còn rất yếu. Do đó mẹ cần kiêng các thực phẩm sống như gỏi cá, nem chua, rau sống hoặc các loại nước uống đá lạnh. Ăn đồ lạnh dễ khiến mẹ bị đau bụng, tiêu chảy và ảnh hưởng đến chất lượng sữa, từ đó tác động trực tiếp đến hệ đường ruột non nớt của trẻ.

Chất kích thích và đồ uống có cồn

Rượu bia và các chất kích thích là những thứ mẹ cần kiêng tuyệt đối trong giai đoạn sau sinh. Caffeine có thể đi qua sữa mẹ ảnh hưởng đến giấc ngủ của bé, trong khi đồ uống có cồn gây ức chế quá trình tiết sữa và ảnh hưởng đến sự phát triển trí não của trẻ.

Thực phẩm chứa quá nhiều dầu mỡ và đường

Đồ chiên rán, thức ăn nhanh không chỉ khiến mẹ khó tiêu mà còn làm tăng nguy cơ tắc tia sữa do hàm lượng chất béo bão hòa cao. Mẹ nên ưu tiên chế biến các món hấp, luộc để cơ thể dễ hấp thụ dinh dưỡng.

Bà đẻ ở cữ cần kiêng những gì trong sinh hoạt hàng ngày?

Để tránh những hệ lụy sức khỏe về lâu dài, mẹ cần lưu ý các nguyên tắc kiêng cữ trong sinh hoạt dưới đây:

Tránh làm việc nặng hoặc vận động quá sức

Trong thời gian đầu sau sinh, mẹ cần tránh bưng bê vật nặng để phòng sa tử cung. Đồng thời, mẹ cũng nên đi lại nhẹ nhàng trong nhà để máu huyết lưu thông, tránh dính ruột (đặc biệt là mẹ sinh mổ).

Không tắm nước lạnh

Cơ thể phụ nữ sau sinh rất dễ bị nhiễm cảm và vi khuẩn xâm nhập do lỗ chân lông đang giãn nở. Vì vậy, mẹ không nên tắm nước lạnh trong thời gian này. Thay vào đó, sau khoảng 3 – 4 ngày, mẹ có thể tắm nhanh bằng nước ấm trong phòng kín gió. 

Kiêng quan hệ tình dục sớm

Các bác sĩ sản khoa luôn khuyến cáo phụ nữ sau sinh cần từ 4 đến 6 tuần để tử cung và các bộ phận sinh dục hồi phục. Quan hệ tình dục quá sớm khi cơ thể chưa sẵn sàng có thể gây ra tình trạng chảy máu vùng kín, tăng nguy cơ nhiễm trùng hậu sản cho mẹ.

Không tự ý sử dụng thuốc điều trị

Trong giai đoạn cho con bú, bất kỳ loại thuốc nào mẹ uống vào cũng có thể đi qua dòng sữa và tác động trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ. Do đó, mẹ không được tự ý sử dụng các loại thuốc Tây y, thực phẩm chức năng hay thuốc Nam mà không có sự chỉ định của bác sĩ.

Hạn chế căng thẳng và ưu tiên thời gian nghỉ ngơi

Tâm lý mệt mỏi và thiếu ngủ là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng mất sữa hoặc trầm cảm sau sinh. Mẹ nên tranh thủ ngủ cùng giờ với bé để đảm bảo ngủ đủ giấc, tinh thần thoải mái, từ đó kích thích cơ thể sản sinh nhiều sữa hơn.

Những quan niệm kiêng cữ sai lầm mẹ bỉm cần tránh

Mẹ bỉm cần thay đổi các quan niệm sai lầm phổ biến sau đây:

Kiêng tắm hoàn toàn

Không vệ sinh cơ thể khiến mẹ dễ bị nhiễm trùng vết thương và lây lan mầm bệnh sang em bé. Mẹ nên tắm gội bằng nước ấm trong phòng kín gió sau khi sinh từ 3 đến 5 ngày để giữ cơ thể sạch sẽ.

Kiêng khem quá mức

Chỉ ăn một vài món đơn giản khiến cơ thể mẹ thiếu hụt các dưỡng chất thiết yếu để hồi phục sức khỏe và sản xuất sữa. Chế độ ăn kiêng khem quá mức còn là nguyên nhân gây ra tình trạng táo bón và suy nhược cơ thể kéo dài. Mẹ cần ăn uống đa dạng các nhóm chất để đảm bảo nguồn sữa chất lượng cho bé.

Kiêng ra ngoài hoàn toàn

Môi trường thiếu ánh sáng và không có không khí lưu thông sẽ tạo điều kiện cho nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi, ảnh hưởng đến hệ hô hấp của trẻ. Ngoài ra, thiếu ánh nắng mặt trời khiến mẹ và bé dễ bị thiếu hụt Vitamin D. Mẹ nên nghỉ ngơi trong phòng thoáng, có thể đi lại nhẹ nhàng khi sức khỏe cho phép để cải thiện tâm trạng.

Nằm than để giữ ấm sau sinh

Đây là quan niệm cực kỳ nguy hiểm vì than cháy sẽ sinh ra khí độc Carbon Monoxide (CO) gây ngạt và tổn thương não bộ cho trẻ sơ sinh. Nhiệt độ từ bếp than cũng không ổn định, dễ gây bỏng hoặc làm da của bé bị khô và kích ứng. Mẹ nên sử dụng máy sưởi điện hoặc điều hòa ấm nếu cần điều chỉnh nhiệt độ phòng.

Kết luận 

Hy vọng qua những thông tin mà Home Care chia sẻ trên, mẹ đã có câu trả lời rõ ràng cho thắc mắc “Ở cữ kiêng những gì” để chăm sóc bản thân đúng cách sau sinh. Kiêng cữ không nên quá khắt khe, nhưng cũng không thể qua loa. Điều quan trọng là mẹ cần áp dụng các nguyên tắc khoa học, phù hợp với thể trạng để nhanh hồi phục  sức khỏe, đảm bảo nguồn sữa cho bé.